Figurki żołnierzyków w Polsce

Figurka historyczna nie jest w Polsce niczym nowym. Na początku tego stulecia, gdy nasza ojczyzna była podzielona między trzy sąsiednie mocarstwa - Niemcy, Rosję i Austrię - skromny ołowiany żołnierzyk był ważnym środkiem wychowania patriotycznego młodzieży.

Figurki wyprodukowane w zaborze austriackim przedstawiające wojsko polskie w różnych okresach pozwoliły dzieciom i młodzieży poznać chwalebną historię ich przodków. Na pierwszy plan wysuwa się seria papierowych wycinanych figurek, zaprojektowanych przez prof. Rozwadowskiego, wiernych historycznie i o wysokich walorach artystycznych.

W okresie międzywojennym figurki historyczne nie były produkowane na dużą skalę. Najwybitniejszy, a właściwie jedyny znany w Europie znawca i autor figurek, major Stanisław Gepner, projektował swoje figurki dla zagranicznych fabryk w tamtej epoce. Jego figurki husarzy z czasów króla J. Sobieskiego czy polskich formacji z czasów I Cesarstwa, wykonane przez firmy Mignota, Ochela i innych, do dziś figurują w ich katalogach.

Do niedawna kolekcjonerzy figurek historycznych nie byli w Polsce zorganizowani, dopiero wiosną tego roku [1967] pod przewodnictwem niżej podpisanego powstała Sekcja Zbieraczy Figurek Historycznych w Stowarzyszeniu Miłośników Dawnej Broni i Barwy. Stowarzyszenie to istniało w okresie międzywojennym i było wspierane przez Muzeum Wojska w Warszawie, a po ostatniej wojnie odrodziło się w Krakowie w Muzeum Narodowym. W swoich przedstawicielstwach w Krakowie, Warszawie, Poznaniu i Łodzi zrzesza około 200 aktywnych członków.

Podobnie w naszej Sekcji są przedstawiciele wszystkich Delegatur Związku: czterech mieszka w Warszawie, dwóch w Krakowie i po jednym w Łodzi, Gdańsku, Kaliszu i Rzeszowie; jesteśmy zatem rozproszeni po całym kraju.

Są wśród nas współpracownicy naukowi muzeów, prawnicy, artyści, lekarz, inżynier. Pierwszym celem Sekcji jest zidentyfikowanie i zrzeszenie wszystkich kolekcjonerów figurek historycznych, którzy do tej pory działali samotnie, mało znani szerszej publiczności. Mamy nadzieję osiągnąć ten cel działając skutecznie poprzez prasę, radio i telewizję, a przede wszystkim poprzez organizację wystawy figurek zaplanowanej na przełomie tego i początku przyszłego roku, prawdopodobnie w Warszawie.

Nasi członkowie zbierają wszelkiego rodzaju figurki, o dowolnej tematyce, jednak większość kolekcjonuje figurki płaskie. Figurki obcego pochodzenia są starannie reprodukowane i malowane różnymi technikami. Niektórzy z nas projektują i wykonują figurki o różnej tematyce. Zastrzegając sobie prawo do opisania wyników tych prac w osobnym artykule, tymczasem przedstawiam kilka naszych zdjęć.

Kraków, sierpień 1967                            Mieczysław L. Boczar

[P.S. Sekcji Zbieraczy Figurek Historycznych działała w ramach Stowarzyszenia w latach 1967-1993]

 Ciężka kawaleria - Husarze - koniec XVII stulecia. Figurki plastikowe  – Modele Ryszarda Morawskiego.